Αποσυγχρονισμός : Tο τζετ λαγκ

ΜΟΥ ΑΡΕΣΕΙLike

266

Print article Send to a friend Facebook Twitter

 

 
Του Γιάννη Σπαβέρα
Οδοντιάτρου-Υγιεινολόγου
 
 
 
Το τζετ λαγκ (jet lag) είναι ένα κοινό σύμπτωμα «ταλαιπωρίας» όλων των ταξιδευτών που διανύουν με το αεροπλάνο σε σύντομο χρονικό διάστημα περισσότερες από τρεις ζώνες με διαφορετική τοπική ώρα. Το σύνολο των συμπτωμάτων αυτών περιλαμβάνει κόπωση, κατά τη διάρκεια της ημέρας, μικρή συγκέντρωση και διαταραγμένο ύπνο. Εμφανίζεται μετά την πτήση, όταν προσγειωνόμαστε κάπου με το φως της μέρας, ενώ το εσωτερικό μας ρολόι μας λέει ότι θα έπρεπε να είναι νύχτα. Η κατάσταση αυτή λέγεται αποσυγχρονισμός. Όλοι οι άνθρωποι διαθέτουμε έναν εσωτερικό μηχανισμό στον εγκέφαλό μας – ένα είδος ρολογιού -, ο οποίος ρυθμίζει τη φυσιολογική ώρα, ενώ τους εικοσιτετράωρους ρυθμούς μας καθορίζουν οι εικόνες, ο εγκέφαλός μας και διάφορες ορμόνες. Όταν το εσωτερικό μας ρολόι μένει πίσω από την ισχύουσα τοπική ώρα (του τόπου δηλαδή που φτάσαμε με το αεροπλάνο), τότε οι άνθρωποι που υποφέρουν από το τζετ λαγκ νιώθουν κουρασμένοι, εκνευρισμένοι και ξεχνούν εύκολα. Ο βαθμός αυτών των συμπτωμάτων «ταλαιπωρίας» εξαρτάται από τον οργανισμό μας (αντοχή), από τον αριθμό ζωνών με διαφορετική τοπική ώρα, αλλά και από την κατεύθυνση που κινηθήκαμε. Στο ταξίδι μας προς τη Δύση η προσαρμογή είναι ευκολότερη, αντίθετα η πτήση μας προς την Ανατολή είναι δυσκολότερη.
 
 
Τι πρέπει να κάνουμε
Μπαίνοντας στο αεροπλάνο, ας προσπαθήσουμε να προσαρμοστούμε στην ώρα (τοπική) του τελικού προορισμού μας, βάζοντας ακόμα και το ρολόι μας να δείχνει την ώρα του τελικού προορισμού. Ας κλείσουμε τα μάτια.
·         Να πίνουμε ΠΟΛΛΑ υγρά. Να ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΜΕ τον καφέ, το τσάι και το αλκοόλ που μεγαλώνουν την αφυδάτωση, η οποία με τη σειρά της χειροτερεύει το τζετ λαγκ. ΜΟΝΟ νερό.
·         Να φοράμε ΠΑΝΤΑ άνετα ρούχα και μάλιστα από φυσικές ίνες.
·         Να έχουμε φάει πραγματικά ένα ελαφρύ γεύμα πριν την πτήση.
·         Αν πηγαίνουμε για επαγγελματικό ραντεβού ή για να ενταχθούμε σ’ ένα βα ρύ ταξιδιωτικό πρόγραμμα, να φροντίσουμε – αν κι αυτό θα πρέπει να είναι ευθύνη του ταξιδιωτικού μας πράκτορα – στον τελικό προορισμό μας να έχουμε τουλάχιστον ένα 24ωρο ελεύθερο για να επανασυγχρονιστούμε.
 
 
Μελατονίνη για το τζετ λαγκ;
Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες συζητούν πολύ για τα θαυματουργά αποτελέσματα της συνθετικής μελατονίνης κατά του τζετ λαγκ. Η ενδογενής μελατονίνη (αυτή που παράγεται στον εγκέφαλό μας) συντίθεται και εκκρίνεται τη νύχτα, με συγκεντρώσεις ορού που αυξάνονται μόλις πέσει το σκοτάδι, φτάνοντας σε μια κορύφωση ανάμεσα στις 2 με 4 το πρωί και μετά πέφτει βαθμηδόν. Η έκθεση στο φως αναστέλλει την έκκριση μελατονίνης. Ο ρόλος της είναι να επαναρυθμίζει το εσωτερικό ρολόι του οργανισμού μας. Υπάρχει η άποψη ότι οι φαρμακολογικές δόσεις της συνθετικής μελατονίνης, μπορούν να ρυθμίσουν ξανά το εσωτερικό ρολόι του οργανισμού μας, ώστε να προσαρμοστεί με την τοπική ώρα του προορισμού μας. Σύμφωνα με τις περιορισμένες διαθέσιμες μαρτυρίες, η μελατονίνη που λαμβάνεται από το στόμα, πιθανόν να ελαττώσει τη σοβαρότητα και τη διάρκεια του τζετ λαγκ. Υπάρχουν λίγα ή καθόλου δεδομένα, σχετικά με την τοξικότητα του προϊόντος ή με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, ενώ δεν έχουμε σαφείς προτάσεις σχετικά με το πότε ή πως πρέπει να ληφθεί. Εάν πρέπει ή όχι να χρησιμοποιήσουμε τη συνθετική μελατονίνη, θα το κρίνει ο προσωπικός μας γιατρός.
 
Ο δόκτωρ Richard Dawood προτείνει το ακόλουθο σχήμα λήψης συνθετικής μελατονίνης:
Α. Για το ταξίδι μας προς την Ανατολή
Δευτέρα, 2μ.μ: λήψη 0,5mg μελατονίνης
Τρίτη,      2μ.μ: λήψη 0,5mg μελατονίνης
Απογευματινή πτήση
Τετάρτη,   7π.μ: έκθεσή μας στο φως της ημέρας για 30 λεπτά
                   6μ.μ: λήψη 0,5mg μελατονίνης
Πέμπτη,    7π.μ: έκθεσή μας στο φως της ημέρας
                   3μ.μ: λήψη 0,5mg μελατονίνης
Παρασκευή, 7π.μ: έκθεσή μας στο φως της ημέρας
                       2μ.μ: λήψη 0,5mg μελατονίνης.
 
Β. Για το ταξίδι μας προς τη Δύση
Δευτέρα, πρωί: λήψη 0,5mg μελατονίνης
Τρίτη, πρωί:      λήψη 0,5mg μελατονίνης
Πρωινή πτήση
                          6μ.μ: έκθεσή μας στο φως της ημέρας
Τετάρτη,           7π.μ: λήψη 0,5mg μελατονίνης
                          6μ.μ: έκθεση μας στο φως της ημέρας
Πέμπτη,            7π.μ: λήψη 0,5mg μελατονίνης
 
Μ’ αυτόν τον τρόπο ο επανασυγχρονισμός γίνεται τρεις φορές πιο γρήγορα απ’ ότι αν αυτό συνέβαινε φυσιολογικά. Η αυθεντική μελατονίνη κυκλοφορεί στις ΗΠΑ μόνον ως συμπλήρωμα διατροφής και όχι ως φαρμακευτικό προϊόν. Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι, από 638 ερωτηθέντες ταξιδευτές, το 93% είχε συμπτώματα τζετ λαγκ με πρωτεύον σύμπτωμα (ποσοστό 61%) τη γενική κόπωση. Το 51% δε χρησιμοποίησε κανένα βοήθημα η άλλον τρόπο για να το ξεπεράσει, παρά μόνο την υπομονή του. το 31% βοηθήθηκε με το να μην καταναλώσει κανένα οινοπνευματώδες ποτό στη διάρκεια της πτήσης. Το 84% δήλωσε ότι εάν οι αεροπορικές εταιρείες ήθελαν να βοηθήσουν τους ταξιδευτές, θα μπορούσαν να το κάνουν, φτιάχνοντας πιο άνετες θέσεις. Προσωπικά δε χρησιμοποιώ μελατονίνη, γιατί το σύνολο των συμπτωμάτων της ταλαιπωρίας μου, δηλαδή ο αποσυγχρονισμός μου στο ταξίδι, είναι μέρος της μαγείας αυτού που ψάχνω, μακριά από τη συνήθεια της καθημερινότητας. Φροντίζω μόνο να έχω ΠΑΝΤΑ μία ημέρα ελεύθερη, όταν αλλάζω ζώνες ωρών, είτε ταξιδεύω προς τη Δύση είτε προς την Ανατολή, και πάντα προγραμματίζω μία ελεύθερη μέρα όταν γυρίζω στην Αθήνα.
 
 

s

 

 

 

ΜΟΥ ΑΡΕΣΕΙLike

266

Print article Send to a friend Facebook Twitter

Δεν συλλέγουμε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα εκτός εάν εσείς επιθυμείτε να μας στείλετε την ηλεκτρονική σας διεύθυνση (email)
για εγγραφή στο ενημερωτικό μας δελτίο (newsletter)